Eseri Yazma Sebebi
Ebu Talib el-Mekkî eserini diğer eser yazan müellifler gibi bir ihtiyaca binaen yazmıştır. Müellif, eserini yazma sebebini tam belirtmez. Ancak biz, eserin yazıldığı devirde cerayan eden fikir ve durumları, bir de eserin muhtevasını göz önünde bulundurduğumuzda bu eserin yazılma sebebiyle ilgili şu ihtimallerden söz edilebilir:
1-Tasavvuf Eğitimine Hizmet. Ebu Talib el-Mekkî eserinde genelde tasavvuf eğitimiyle ilgili konuları (sûfînin sülûk ahvalini) geniş bir şekilde ele almıştır. Ebu Talib tasavvuf yoluna girecek müridlere yol göstermek amacıyla yazdığı eseri, ayrıca velî ve sûfilerin akaid, ahlak, edeb, hal, makam ve ilimlerini Kur’an ve sünnete dayalı olarak işlemeye çalışmıştır.
Eser bu yönüyle, bu yönüyle gerçekten tasavvuf eğitimine büyük katkısı olmuştur. Hatta bu yönünden dolayı eser, tasavvuf klasikleri arasında yer almış ve sünnî tasavvuf çevrelerinde büyük kabul görmüştür.
2-Mutasavvıfların Kur’an’ı ve sünneti nasıl anladıklarını ortaya koymak. Kendinden sonrakilere göre Kitap ve sünnete daha sıkı sarıldığı ifade edilen 81 Ebu Talib el-Mekkî, eserinde bolca ayet ve hadis kullanmıştır. Eserinde ayet ve hadisleri verirken onların yorumlarından da bahsetmiştir. Bu yorumlardan mutasavvıfların ayet ve hadisleri nasıl anladıkları ortaya çıkmaktadır. Bu yönüyle eser büyük önem arz etmektedir. Öyle ki müellif, hemen her fikrini bir ayet ve hadisle desteklemekte, böylece tasavvufun aslında, Kur’an ve sünnet üzere kurulu olduğuna dikkat çekmektedir.
3-Olumsuz Gördüğü Bazı Hususlara Dikkat Çekme: Kıssacılık buna örnek gösterilebilir.
4-Sûfilerin sahip olduğu ilim, manifet ve ıstılahları izah. Ebu Talib bu meyanda eserinde zâhir ve bâtın ilimlerini izah etmiş ve bu ilimlere geniş yer vermiştir.
Eser, sûfilerin sahip oldukları bilgi, marifet, zevk ve hallerle ilgili önemli ve faydalı bilgiler içermektedir.
